Veiligheidssituatie

Nederlands

Op 26 juli 2023 pleegt de presidentiële garde een staatsgreep in Niger. Sindsdien heeft de junta de Franse, Duitse en Amerikaanse militairen het land uit gestuurd, terwijl bijna 300 Italiaanse militairen nog in het land blijven. De nieuwe militaire leiders/bewindvoerders wenden zich tot Rusland en Turkije voor militaire samenwerking en hulp. Op regionaal vlak trekt Niger zich terug uit de bestaande multilaterale veiligheidsinitiatieven, maar versterkt het tegelijkertijd de samenwerking met militaire junta's in buurlanden Burkina Faso en Mali door de oprichting van de Alliance des Etats du Sahel (AES).

Niger kampt anno 2025 met een reeks veiligheidsuitdagingen: in de regio Tillabéri zijn er opstanden door Islamic State Sahel Province (ISSP) langs de grens met Mali en Nigeria, en door het aan Al Qaeda gelieerde Jama'at Nusratul Islam wal Muslimin (JNIM) langs de grens met Burkina Faso en Benin. JNIM en ISSP voeren hun activiteiten in de grensregio's op. Dit is vooral voelbaar in de regio Dosso en in het zuiden van de regio Tahoua. De zuidoostelijke regio Diffa wordt getroffen door de activiteiten van twee rivaliserende Boko Haram-facties, Jamatu Ahli is-Sunnah lid-Dawatai wal-Jihad (JAS) en Islamic State West Africa Province (ISWAP).

Een aantal trends kenmerken de veiligheidssituatie van Niger doorheen 2025: een stijging in het gebruik van drones door niet-statelijke actoren, economische oorlogsvoering als strategie van militante groeperingen met aanvallen op infrastructuur en aanvoerlijnen, en ontvoeringscampagnes gericht tegen buitenlanders, en tot slot een verschuiving van de activiteiten naar bevolkingscentra.

Tijdens de onderzoeksperiode van dit rapport, van 1 juni 2025 tot 28 februari 2026, tekent het Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) 417 incidenten op in Niger met 1.597 dodelijke slachtoffers. Het aantal incidenten en dodelijke slachtoffers ligt hoger dan de door ACLED geregistreerde slachtoffers in dezelfde periode een jaar eerder (311 incidenten met 1.271 doden).

Battles, doelend op gevechten tussen twee (of meer) gewapende actoren, zijn goed voor 44 % van het door ACLED geregistreerde geweld. ACLED schrijft deze stijging toe aan gevechten om grondgebied waarbij jihadistische groeperingen hun macht trachten uit te breiden.

Bijna de helft (46 %) van het totale aantal geregistreerde geweldsincidenten heeft burgers als doelwit (civilian targeting), met 702 burgerdoden tot gevolg. De voornaamste verantwoordelijke voor dit geweld is ISSP. De defensie- en veiligheidstroepen, verwikkeld in gevechten met gewapende groepen, slagen er niet in burgers te beschermen. Zelfverdedigingsmilities, doorgaans georganiseerd langs etnische lijnen, lokken gewelddadige reacties uit van jihadisten.

De regio’s die het meest getroffen zijn door geweld zijn Tillabéri, Dosso (Dioundiou en Gaya) en Diffa (N'Guigmi, Diffa en Bosso). De jihadistische opstand in Niger is in essentie een rurale opstand, maar jihadisten richten zich steeds vaker op stedelijke centra, zoals onder meer de aanvallen op de luchtmachtbasissen in Niamey en Tahoua in de eerste maanden van 2026 tonen.

Eind 2025 huisvest Niger volgens de United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) 459.585 ontheemden (internally displaced people, IDP’s). De regio Tillabéri telt het hoogste aantal IDP’s (221.717).

Op het platteland hebben de jihadisten hun aanwezigheid verankerd via ideologische druk en economische afpersing. Diensten als onderwijs en gezondheidszorg lijden onder het geweld. Daarnaast is het geweld de belangrijkste oorzaak van voedselonzekerheid doordat mensen hun levensonderhoud verliezen na ontheemding en doordat beperkingen op de bewegingsvrijheid de toegang tot voedsel beperken. Het geweld hindert ook de levering van humanitaire hulp, al werpen ook de door de overheid genomen restrictieve maatregelen drempels op.

Beleid

Het beleid dat de commissaris-generaal voert, is gestoeld op een grondige analyse van nauwkeurige en actuele informatie over de algemene situatie in het land van oorsprong. Die informatie wordt op professionele manier verzameld uit verschillende objectieve bronnen, waaronder het EUAA, het UNHCR, relevante internationale mensenrechtenorganisaties, niet-gouvernementele organisaties, vakliteratuur en berichtgeving in de media. Bij het bepalen van zijn beleid baseert de commissaris-generaal zich derhalve niet alleen op de op deze website gepubliceerde COI Focussen opgesteld door Cedoca, dewelke slechts één aspect van de algemene situatie in het land van herkomst behandelen.

Uit het gegeven dat een COI Focus gedateerd zou zijn, kan bijgevolg niet worden afgeleid dat het beleid dat de commissaris-generaal voert niet langer actueel zou zijn.

Bij het beoordelen van een asielaanvraag houdt de commissaris-generaal niet alleen rekening met de feitelijke situatie zoals zij zich voordoet in het land van oorsprong op het ogenblik van zijn beslissing, maar ook met de individuele situatie en persoonlijke omstandigheden van de asielzoeker. Elke asielaanvraag wordt individueel onderzocht. Een asielzoeker moet op een voldoende concrete manier aantonen dat hij een gegronde vrees voor vervolging of een persoonlijk risico op ernstige schade loopt. Hij kan dus niet louter verwijzen naar de algemene omstandigheden in zijn land, maar moet ook concrete, geloofwaardige en op zijn persoon betrokken feiten aanbrengen.

Voor dit land is geen beleidsnota beschikbaar op de CGVS website.

Land: 
Niger